Λαμπερό δέρμα, δυνατά μαλλιά, νύχια που δεν σπάνε εύκολα.

Η βιομηχανία της ομορφιάς μάς έχει μάθει να αναζητούμε αυτά τα πράγματα μέσα σε κρέμες, serum, μάσκες και συμπληρώματα. Όμως ένα σημαντικό μέρος της εμφάνισης του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών ξεκινά πολύ βαθύτερα.

Από τη διατροφή μας.

Οι βιταμίνες δεν λειτουργούν σαν φίλτρα ομορφιάς ούτε μπορούν να σταματήσουν τον χρόνο. Συμμετέχουν όμως σε διαδικασίες απαραίτητες για τη δημιουργία κολλαγόνου, την ανανέωση των κυττάρων, την προστασία τους από το οξειδωτικό στρες και τη φυσιολογική ανάπτυξη δέρματος, μαλλιών και νυχιών.

Και ορισμένες από αυτές αξίζουν πραγματικά τον τίτλο «βιταμίνες της ομορφιάς».

Βιταμίνη C: η βιταμίνη που χρειάζεται το σώμα για να φτιάξει κολλαγόνο

Αν υπήρχε μία βιταμίνη που θα μπορούσε δικαιολογημένα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της φροντίδας του δέρματος, αυτή θα ήταν η βιταμίνη C.

Και υπάρχει συγκεκριμένος βιολογικός λόγος.

Το σώμα χρειάζεται βιταμίνη C για τη βιοσύνθεση του κολλαγόνου. Το κολλαγόνο είναι βασική πρωτεΐνη του συνδετικού ιστού και αποτελεί σημαντικό δομικό στοιχείο του δέρματος. Συμμετέχει επίσης στην επούλωση των πληγών.

Με την ηλικία, η ποσότητα και η ποιότητα του κολλαγόνου στο δέρμα μεταβάλλονται. Η βιταμίνη C δεν μπορεί να σταματήσει αυτή τη φυσική διαδικασία, αλλά χωρίς επαρκή βιταμίνη C η φυσιολογική παραγωγή κολλαγόνου δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά.

Παράλληλα, λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό, βοηθώντας στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες.

Πού τη βρίσκουμε;

Σε:

• πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή,
• ακτινίδια,
• φράουλες,
• πιπεριές,
• μπρόκολο,
• ντομάτες,
• λαχανάκια Βρυξελλών.

Και υπάρχει ένα επιπλέον μπόνους: η βιταμίνη C αυξάνει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου, δηλαδή του σιδήρου που προέρχεται κυρίως από φυτικές τροφές.

Βιταμίνη Α: η βιταμίνη της κυτταρικής ανανέωσης

Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική ανάπτυξη και διαφοροποίηση των κυττάρων και συμμετέχει στον σχηματισμό και τη διατήρηση του επιθηλιακού ιστού.

Και το δέρμα μας αποτελεί φυσικά ένα τεράστιο επιθηλιακό όργανο.

Δεν είναι τυχαίο ότι συγγενείς ενώσεις της βιταμίνης Α, τα γνωστά ρετινοειδή, χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στη δερματολογία και στην περιποίηση του δέρματος.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερη βιταμίνη Α παίρνουμε τόσο καλύτερο δέρμα θα έχουμε.

Η βιταμίνη Α είναι λιποδιαλυτή, αποθηκεύεται στον οργανισμό και η υπερβολική πρόσληψη προformed vitamin A από συμπληρώματα μπορεί να γίνει τοξική.

Πού τη βρίσκουμε;

Έτοιμη βιταμίνη Α βρίσκουμε κυρίως σε:

• αυγά,
• γαλακτοκομικά,
• ψάρια,
• συκώτι.

Ο οργανισμός μπορεί επίσης να παράγει βιταμίνη Α από ορισμένα καροτενοειδή, όπως το β-καροτένιο, που υπάρχει σε:

• καρότα,
• γλυκοπατάτες,
• κολοκύθα,
• σπανάκι,
• πράσινα φυλλώδη λαχανικά,
• πορτοκαλί και κίτρινα φρούτα και λαχανικά.

Βιταμίνη Ε: μια αντιοξειδωτική ασπίδα

Η βιταμίνη Ε είναι ένα ισχυρό λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό.

Βοηθά στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που προκαλούνται από τις ελεύθερες ρίζες και τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου. Τέτοιο οξειδωτικό στρες δημιουργείται φυσιολογικά στον οργανισμό αλλά ενισχύεται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καπνός του τσιγάρου και η υπεριώδης ακτινοβολία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη Ε αποτελεί «αντιγηραντικό χάπι».

Σημαίνει ότι αποτελεί μέρος του φυσικού αντιοξειδωτικού συστήματος του οργανισμού.

Καλές πηγές είναι:

• αμύγδαλα,
• φουντούκια,
• ηλιόσποροι,
• φυτικά έλαια,
• αβοκάντο,
• πράσινα λαχανικά.

Ένα μικρό σακουλάκι ξηρών καρπών μπορεί τελικά να είναι πιο ενδιαφέρον για την καθημερινή μας διατροφή από πολλά προϊόντα που γράφουν «beauty» στην ετικέτα τους.

Βιοτίνη ή Β7: η διάσημη βιταμίνη των μαλλιών και των νυχιών

Εδώ αρχίζει ένα από τα μεγαλύτερα marketing stories στον χώρο των συμπληρωμάτων.

Η βιοτίνη, γνωστή και ως βιταμίνη Β7, πωλείται συχνά ως η απόλυτη βιταμίνη για:

μαλλιά + δέρμα + νύχια.

Υπάρχει ένας πυρήνας αλήθειας.

Η πραγματική ανεπάρκεια βιοτίνης μπορεί πράγματι να προκαλέσει:

• αραίωση και απώλεια μαλλιών,
• δερματικά εξανθήματα,
• εύθραυστα νύχια.

Υπάρχει όμως μια μεγάλη λεπτομέρεια:

Η έλλειψη βιοτίνης είναι σπάνια.

Και στους ανθρώπους που ήδη παίρνουν αρκετή βιοτίνη από τη διατροφή τους, δεν υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά στοιχεία ότι οι μεγάλες δόσεις συμπληρώματος θα κάνουν τα μαλλιά ξαφνικά πυκνότερα ή τα νύχια θεαματικά δυνατότερα. Τα δεδομένα που υπάρχουν είναι περιορισμένα και βασίζονται κυρίως σε μικρές μελέτες και μεμονωμένες περιπτώσεις.

Πού υπάρχει βιοτίνη;

Σε:

• αυγά,
• ψάρια,
• ξηρούς καρπούς,
• σπόρους,
• γλυκοπατάτες,
• σπανάκι,
• μπρόκολο.

Και μια πολύ σημαντική προειδοποίηση

Οι μεγάλες δόσεις βιοτίνης από συμπληρώματα μπορούν να αλλοιώσουν αποτελέσματα ορισμένων αιματολογικών εξετάσεων, μεταξύ άλλων εξετάσεων ορμονών.

Άρα το «είναι απλώς μια βιταμίνη» δεν σημαίνει ότι μπορούμε να τη λαμβάνουμε ανεξέλεγκτα.

Βιταμίνη Β2: όταν η έλλειψη φαίνεται στο δέρμα και στα μαλλιά

Η ριβοφλαβίνη ή βιταμίνη Β2 δεν διαφημίζεται συνήθως ως βιταμίνη ομορφιάς.

Κι όμως, όταν λείπει, το σώμα μπορεί να το δείξει αρκετά καθαρά.

Η ανεπάρκειά της έχει συνδεθεί με:

• δερματικές διαταραχές,
• σκασίματα στις γωνίες του στόματος,
• πρησμένα ή σκασμένα χείλη,
• ακόμη και τριχόπτωση.

Τη βρίσκουμε σε αυγά, γαλακτοκομικά, αμύγδαλα, μανιτάρια και εμπλουτισμένα δημητριακά, μεταξύ άλλων τροφών.

Βιταμίνη Β3: όχι μόνο για την ενέργεια

Η βιταμίνη Β3, δηλαδή η νιασίνη, συμμετέχει σε πολλές μεταβολικές λειτουργίες του οργανισμού.

Η σοβαρή ανεπάρκειά της προκαλεί πελλάγρα, μία από τις χαρακτηριστικές εκδηλώσεις της οποίας είναι το τραχύ, ερεθισμένο και αποχρωματισμένο δέρμα, ιδιαίτερα σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο.

Στην κοσμητική πιθανότατα έχουμε συναντήσει περισσότερο το όνομα niacinamide ή νιασιναμίδη, μια μορφή της βιταμίνης Β3 που χρησιμοποιείται σε πολλά προϊόντα περιποίησης.

Χρειάζεται όμως να διαχωρίζουμε δύο πράγματα:

Το ότι ένα συστατικό λειτουργεί τοπικά μέσα σε ένα συγκεκριμένο δερματολογικό προϊόν δεν σημαίνει ότι η λήψη τεράστιων ποσοτήτων της ίδιας βιταμίνης από το στόμα θα έχει αντίστοιχο αισθητικό αποτέλεσμα.

Βιταμίνη Β6: ακόμη μία βιταμίνη που φαίνεται όταν λείπει

Η βιταμίνη Β6 συμμετέχει σε περισσότερες από εκατό ενζυμικές αντιδράσεις στον οργανισμό.

Όταν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια, μπορεί να εμφανιστούν μεταξύ άλλων:

• δερματίτιδα,
• ερεθισμός και απολέπιση στα χείλη,
• σκασίματα στις άκρες του στόματος,
• γλωσσίτιδα.

Καλές πηγές είναι τα ψάρια, τα ρεβίθια, οι πατάτες, οι μπανάνες και αρκετές άλλες τροφές.

Και η βιταμίνη D;

Η βιταμίνη D έχει γίνει τόσο διάσημη ώστε σχεδόν κάθε σύμπτωμα καταλήγει κάποια στιγμή να αποδίδεται σε αυτή.

Είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, κυρίως για τον μεταβολισμό του ασβεστίου και την υγεία των οστών.

Έχει μελετηθεί επίσης σε σχέση με διάφορες καταστάσεις του δέρματος και των μαλλιών.

Αυτό όμως δεν την κάνει αυτόματα «βιταμίνη για τα μαλλιά» ούτε σημαίνει ότι κάποιος με τριχόπτωση πρέπει να αρχίσει να παίρνει μεγάλες δόσεις βιταμίνης D χωρίς να γνωρίζει τα επίπεδά του.

Όταν υπάρχει πραγματική έλλειψη, η αντιμετώπισή της έχει σημασία για ολόκληρο τον οργανισμό.

Το μεγάλο μυστικό: οι βιταμίνες δουλεύουν μαζί

Το σώμα δεν λειτουργεί με ένα συρτάρι για τη βιταμίνη C, ένα για τη βιοτίνη και ένα για τη βιταμίνη Ε.

Όλα συνεργάζονται.

Για παράδειγμα, για τη δημιουργία ενός υγιούς ιστού χρειάζονται πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα, λιπαρά οξέα, νερό και ενέργεια.

Για τον λόγο αυτό ένα καθημερινό πιάτο που περιέχει:

πολύχρωμα λαχανικά + φρούτα + όσπρια + ξηρούς καρπούς + αυγά ή ψάρι + ελαιόλαδο

είναι συνήθως πολύ πιο ενδιαφέρον για τη μακροχρόνια υγεία του δέρματος από το να κυνηγάμε μία μεμονωμένη «beauty vitamin».

Μαλλιά που πέφτουν; Δεν φταίει πάντα μια βιταμίνη

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό.

Η τριχόπτωση μπορεί να σχετίζεται με δεκάδες διαφορετικούς παράγοντες:

ορμονικές αλλαγές, θυρεοειδή, έλλειψη σιδήρου, στρες, απότομη απώλεια βάρους, ασθένεια, φάρμακα, κληρονομικότητα ή δερματολογικές παθήσεις.

Το ίδιο ισχύει για εύθραυστα νύχια ή σημαντικές αλλαγές στο δέρμα.

Γι’ αυτό, όταν ένα σύμπτωμα είναι έντονο ή επιμένει, είναι προτιμότερο να αναζητούμε την αιτία παρά να αγοράζουμε τυχαία ένα μπουκάλι συμπληρώματα.

Περισσότερες βιταμίνες δεν σημαίνει περισσότερη ομορφιά

Υπάρχει μια περίεργη λογική γύρω από τα συμπληρώματα:

«Αφού μια βιταμίνη είναι καλή, περισσότερη θα είναι ακόμη καλύτερη».

Δεν λειτουργεί έτσι.

Ορισμένες βιταμίνες σε πολύ υψηλές δόσεις μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες, όπως οι Α και Ε, χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή γιατί ο οργανισμός μπορεί να τις αποθηκεύσει.

Και συχνά, όταν δεν υπάρχει ανεπάρκεια, το περισσότερο δεν προσθέτει κανένα όφελος.

Η πραγματική «beauty routine» αρχίζει από μέσα

Οι βιταμίνες πράγματι έχουν σχέση με την ομορφιά.

Αλλά όχι με τον τρόπο που συχνά παρουσιάζονται στις διαφημίσεις.

Η βιταμίνη C χρειάζεται για να φτιάξουμε κολλαγόνο.

Η βιταμίνη Α συμμετέχει στη φυσιολογική ανανέωση και διατήρηση των επιθηλιακών ιστών.

Η βιταμίνη Ε βοηθά στην αντιοξειδωτική προστασία των κυττάρων.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμμετέχουν σε αμέτρητες μεταβολικές διαδικασίες, και οι ελλείψεις ορισμένων από αυτές μπορούν να φανούν στο δέρμα, στα μαλλιά ή στα νύχια.

Αλλά καμία τους δεν εργάζεται μόνη της.

Και καμία κάψουλα δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια διατροφή γεμάτη διαφορετικά τρόφιμα, επαρκή πρωτεΐνη, νερό, καλό ύπνο και προστασία του δέρματος από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο.

Γιατί ίσως η πραγματική ομορφιά του σώματος δεν ξεκινά μπροστά στον καθρέφτη.

Ξεκινά από το πώς το φροντίζουμε κάθε μέρα.